Casablanca    کازابلانکا 

همه چیز حساب شده است

لحظه های خوشی  دیری نمی پاید 

-     کازابلانکا    -

دوست دارم "كازابلانكا "فيلم اول باشد . هرچه نباشد فيلم محبوبم است . فيلم محصول 1942 آمريكاست و ساخته مايكل كورتيز مجار با نقش آفريني همفري بوگارت ، اينگريد برگمن،كلود رينز و پل هنريد . در مورد داستان هم گمان نمي كنم لازم به گفتن باشد چون اميدوارم كسي كه اين مطالب را مي خواند  فيلمها را هم ديده باشد .

شايد هرگز در طول تاريخ سينما فيلمي مثل كازابلانكا ساخته نشود . من كاملا با حرف يك منتقد خارجي كه گفته بود :"كازابلانكا سينماست"، موافقم .چون آن را با تمام وجود حس كردم .هرچه را كه از يك فيلم سينمايي بخواهيد اين فيلم آن را در اوج كمال به شما مي دهد. به شما اطمينان مي دهم محال است فيلمنامه اي در اين حد از نبوغ در سينما پيدا كنيد . يك جمله اضافي يا نازيبا در اين فيلم نمي شنويد . بيشتر ديالوگها در اوج زيبايي كلامي و نهايت قدرت در ايهام و كنايه از زبان افراد شنيده مي شوند .

نحوه بيان گره داستان با اعلام يك خبر معمولي در ساده ترين و در عين حال كامل ترين صورت ممكن انجام مي شود . جالب است كه با ابعاد مختلف شخصيت هاي اصلي تا حدود زيادي در بيست دقيقه اول آشنا مي شويم .و جالب تر اينكه اين كليد هاي شخصيتي پيش از ورود خود شخصيت و از سوي افراد ديگر در اختيار ما قرار مي گيرند . و اين آشنايي ذهني با شخصيت ها به گونه اي است كه تماشاگر از قبل احساس نزديكي با وي مي كند و به گونه اي نامحسوس ، هيجان ناشي از آشنايي سريعتر با شخصيت مربوطه در وي بروز مي يابد .

فيلم با استفاده از ظريف ترين حركات يا ديالوگ ها و حتي دكوپاژ صحنه ، كامل ترين و مهم ترين اطلاعات را درست همان جايي كه لازم است به بيننده مي دهد . هواپيمايي كه بر فراز سردر كافه ريك در حالي كه زوج بلغاري با شوق و اميدواري نظاره گر آن هستند ، ميگذرد يكي از ده ها نمونه است . چيزي در فيلم نشان داده نمي شود كه بعدتر به كار نيايد .

فصل معرفي ريك را خيلي دوست دارم . نحوه امضاي چك طوري است كه نوعي با ارادگي و يكدندگي امضا كننده را القا مي كند . شطرنج تك نفره بوگارت هم با ظرافت منحصر به فردي نشان دهنده شخصيت دو وجهي ريك است . مردي درونگرا كه با آنچه در ظاهر از او مي بينيم ممكن است فاصله بسياري داشته باشد . وقتي بوگارت در اين فصل با تكان دادن سر اجازه ورود بانكدار را به سالن قمار نمي دهد – بگذاريد كمي رقيق تر باشم – احساسي توام با ديوانگي ناشي از هيجان مفرط به من دست مي دهد .

بهتر است به سرازيري بيفتم . زيادي منتقدانه شد . الزا وارد كافه مي شود و سام آهنگ "همچنان كه زمان مي گذرد" را مي نوازد . لحظه برخورد ناگهاني ريك و الزا كه غافلگيري در هر دوي آنها موج مي زند را خيلي خيلي دوست دارم . عقيده دارم كه رمانتيك تر از اين صحنه را در هيچ كجاي تاريخ سينما نمي توان يافت .

ورود به فلاش بك با كمك دود سيگار ريك و خروج از آن با دود قطار، تكرار نشدني اند . خيس شدن نامه الزا در دستان ريك و پايين غلتيدن قطره جوهر / اشك را كه اصلا مي توان فراموش كرد  .

بازي كلود رينز در نقش سروان رنو يكي از فوق العاده ترين بازي هاي نقش مكمل است . خيلي خيلي كامل است .

هر بار فيلم را ديده ام ، همزمان با اجراي سرود" ماسي يز " در كافه ريك ، موهاي تنم هم سيخ شده اند. گويي اين غرور و وطن پرستي جاري در صحنه به من هم منتقل شده . حالا بگذريم از حركت سر تاييد آميز بوگي ( بوگارت ) كه من را دچار يك شوك احساسي ديگر مي كند . خب ، بهتر است يك چيز را روشن كنم : من نسبت به تمام حركات بوگارت در هر فيلمي كه باشد ، دچار ذوق زدگي و هيجان مي شوم . اصلا دست خودم نيست . نياز به بازي ندارد . حضورش كافيست تا هيپنوتيزمم كند . غريزه ستاره شدن و بازيگري را يكجا دارد . براي من يكي كه نقص ندارد . البته در مورد معدودي از بازيگران چنين واكنشي دارم .

فصل پاياني در فرودگاه يكي از غريب ترين و با عظمت ترين وداع هاي تاريخ خواهد بود :             

سوزناك ترين صدايي كه در اين فصل شنيده مي شود صداي موتور هواپيماست . همين صداي لعنتي است كه لحظه جدايي را ياد آوري مي كند . كلوز آپ هاي سه شخصيت اصلي و نگاه هاي مثلث وارشان به يكدبگر، رمانتيسم فيلم را كامل مي كند . همه نگاه ها سر انجام به مركز مثلث ختم مي شود : ويكتور لازلو . كسي كه دو دلداده به خاطر او ، عشق را ناديده گرفتند  . هيچ وقت نفهميدم كه چرا در پايان فيلم ، اين گذشت و ايثار شخصيت هاي دوست داشتنيم را در برابر شخصيت كم جاذبه تري مثل لازلو مي پذيرم . يعني ميتوان اين تسليم را هم به همان جادوي نهفته در فيلم نسبت داد ؟ . . . خب ، . . . چرا كه نه  .

. . . و اين بار چشمان نمناك اينگريد عزيز است كه غناي تصويري فصل را به اوج مي رساند .   . . . و سرانجام لحظه وداع فرا مي رسد . " گريه نكن كوچولو . يكي داره نيگات مي كنه "  .

http://mshfilm.persianblog.com/      گرفته شده از وبلاگ   

سایر مقالات در مورد این فیلم

آرشیو عکس فیلم

سایر سایتها در مورد فیلم